Ο Ντόναλντ Τραμπ λέει πως οι Ηνωμένες Πολιτείες θέλουν να «κυβερνήσουν» τη Βενεζουέλα μετά την αιχμαλώτιση του προέδρου Νικολάς Μαδούρο. Όμως χωρίς στρατιωτική παρουσία επί του πεδίου, το αμερικανικό σχέδιο που μοιάζει να διαγράφεται υπολογίζει να στηριχθεί στην υφιστάμενη κυβέρνηση.
Στα πολλά σχόλιά του μετά την αμερικανική στρατιωτική επιχείρηση ο Ντόναλντ Τραμπ επαναλαμβάνει την ιδέα ότι οι Ηνωμένες Πολιτείες αναμένουν προσωρινά να «κυβερνήσουν» τη χώρα των 30 εκατομμυρίων κατοίκων σε μια κατεστραμμένη οικονομία.
Όμως η Ουάσινγκτον φαίνεται να είναι από λίγο έως καθόλου προετοιμασμένη να αναλάβει τον έλεγχο σε τέτοια κλίμακα: η αμερικανική πρεσβεία στο Καράκας έχει κλείσει, καμία επιτόπια αμερικανική στρατιωτική παρουσία δεν είναι γνωστή, και ο Αμερικανός πρόεδρος μίλησε αόριστα για το ότι η δική του κυβέρνηση θα είναι επί το έργον.
Ακόμη και η εισβολή στο Ιράκ το 2003 –που κόστισε στις ΗΠΑ του Τζορτζ Γ. Μπους πολλές επικρίσεις– είχε σχεδιαστεί περισσότερο, με την τοποθέτηση μιας προσωρινής Αρχής του συνασπισμού ως μεταβατικής κυβέρνησης.
Προς το παρόν, ο Ντόναλντ Τραμπ λέει πως η Ουάσινγκτον εργάζεται με την Ντέλσι Ροντρίγκες, την πρώην αντιπρόεδρο του Νικολάς Μαδούρο που ορκίστηκε χθες Δευτέρα προσωρινή πρόεδρος από τους θεσμούς της χώρας της, απειλώντας την ότι θα έχει «χειρότερη» τύχη αν δεν υποκύψει στις αμερικανικές αξιώσεις, που επικεντρώνονται στην πρόσβαση των ΗΠΑ στα αποθέματα πετρελαίου της Βενεζουέλας.
«Δεν είναι ότι θα κυβερνήσουμε — θα ελέγξουμε την πολιτική» της Βενεζουέλας, διευκρίνισε την Κυριακή στο NBC ο επικεφαλής της αμερικανικής διπλωματίας Μάρκο Ρούμπιο.
Ο κουβανικής καταγωγής υπουργός Εξωτερικών των ΗΠΑ θεωρεί εδώ και καιρό ότι η εξουσία του Νικολάς Μαδούρο είναι παράνομη και υποστηρίζει την αντιπολίτευση στη Βενεζουέλα, που υποστηρίζει ότι κέρδισε τις προεδρικές εκλογές του 2024 — και την οποία η Ουάσινγκτον αναγνώρισε ως νικήτρια στα τέλη της θητείας του Τζο Μπάιντεν.
Όμως τις ώρες που ακολούθησαν τη θεαματική αμερικανική επέμβαση, ο Ντόναλντ Τραμπ απέρριψε τη Μαρία Κορίνα Ματσάδο, προσωπικότητα της αντιπολίτευσης και πρόσφατα βραβευθείσα με Νόμπελ Ειρήνης.
«Δεν έχει ούτε την αναγκαία υποστήριξη, ούτε τον σεβασμό στη χώρα της», εκτίμησε.
«Η μοναδική λύση ώστε η Ματσάδο να εγκατασταθεί στο προεδρικό μέγαρο και να κυβερνήσει τη χώρα θα ήταν μια μαζική αμερικανική στρατιωτική παρουσία, που θα ήταν πολύ αιματηρή, θα είχε λίγες πιθανότητες επιβίωσης, και θα δημιουργούσε τεράστια προβλήματα εσωτερικής πολιτικής για τον Τραμπ», ένα από τα επιχειρήματα του οποίου στη διάρκεια της προεκλογικής εκστρατείας ήταν μια μη επεμβατική θέση, λέει ο Μαρκ Τζόουνς, ειδικός στη Βενεζουέλα στο Πανεπιστήμιο Ράις του Τέξας.
Η Ντέλσι Ροντρίγκες που ήταν σε επαφή με τις Ηνωμένες Πολιτείες κατά την αμερικανική επίθεση σύμφωνα με δημοσιογραφικές πληροφορίες, εκφώνησε αρχικά μια επιθετική ομιλία το Σάββατο χαρακτηρίζοντας τον Νικολάς Μαδούρο «μοναδικό πρόεδρο» μιας Βενεζουέλας έτοιμης να «υπερασπιστεί τον εαυτό της». Ο τόνος της μεταβλήθηκε γρήγορα — την Κυριακή μίλησε για «ατζέντα συνεργασίας».
«Από μία πλευρά, πρέπει να φαίνεται αγανακτισμένη από αυτό που συνέβη. Την ίδια στιγμή, πρέπει να φαίνεται ανοικτή στην προώθηση φιλοαμερικανικών πολιτικών που θα είναι πολύ δύσκολο να αποδεχθεί το καθεστώς της, καθώς επί 27 χρόνια θεωρούσε τις Ηνωμένες Πολιτείες ορκισμένο εχθρό του», εξηγεί ο Ράιαν Μπεργκ, ερευνητής στο Centre for Strategic and International Studies στην Ουάσινγκτον.
Όμως η κίνηση δεν θα είναι εύκολη, προβλέπει ο πρώην δεύτερος στην ιεραρχία της αμερικανικής πρεσβείας στο Καράκας, προτού κλείσει το 2019.
Η Ντέλσι Ροντρίγκες «επωφελείται της προσφοράς του Τραμπ και του Ρούμπιο και λέει ‘βέβαια, θα συνεργαστούμε’», αλλά το κάνει μόνο «για να κερδίσει χρόνο και να εδραιώσει τη θέση της» στο εσωτερικό, λέει ο Μπράιαν Ναράνχο στο Γαλλικό Πρακτορείο, εκτιμώντας πως δεν θα είναι «μαριονέτα» της Ουάσινγκτον.
Καθώς, για να ελέγξει τη Βενεζουέλα όπως ευελπιστεί, η Ουάσινγκτον θα πρέπει επίσης να εξασφαλίσει την υποστήριξη άλλων σημαντικών προσώπων του καθεστώτος Μαδούρο όπως ο Βλαντιμίρ Παντρίνο Λόπες, που ελέγχει τον στρατό, υπογραμμίζει ο Μαρκ Τζόουνς.
Μερικές από τις αμερικανικές απαιτήσεις, όπως οι σχετικές με τη διακίνηση ναρκωτικών, μπορεί να είναι εύκολο να ικανοποιηθούν από την Ντέλσι Ροντρίγκες. Άλλες, όπως η ρήξη με την Κούβα, μπορεί να είναι πολύ πιο δύσκολο να γίνουν αποδεκτές από μια κυβέρνηση ριζωμέννη στην παράδοση του αριστερού πρώην προέδρου Ούγο Τσάβες.
«Αυτή η ομάδα θα αντισταθεί με όλες της τις δυνάμεις επειδή η ιδέα πως η Βενεζουέλα θα γίνει κράτος υποτακτικό στις ΗΠΑ είναι το αντίθετο της μπολιβαριανής επανάστασης», συνοψίζει ο ειδικός στη λατινοαμερικανική χώρα.
«Αιχμάλωτος πολέμου» δηλώνει ο Μαδούρο
Αντιμέτωπος για πρώτη φορά με την αμερικανική δικαιοσύνη μετά την αιχμαλώτισή του από τον αμερικανικό στρατό το Σάββατο, ο ανατραπείς αρχηγός του κράτους της Βενεζουέλας Νικολάς Μαδούρο δήλωσε χθες Δευτέρα πως είναι «αιχμάλωτος πολέμου» και αθώος όταν του απαγγέλθηκαν κατηγορίες για διακίνηση ναρκωτικών.
«Είμαι αθώος», είπε στα ισπανικά με τη βοήθεια διερμηνέα στον δικαστή ομοσπονδιακού δικαστηρίου του Μανχάταν, ο οποίος του ανέγνωσε επίσημα τέσσερις κατηγορίες, συμπεριλαμβανομένης αυτής της «ναρκωτρομοκρατίας».
Δυο ημέρες μετά την αιχμαλώτιση του Νικολάς Μαδούρο από ειδικές δυνάμεις των ΗΠΑ, στο πλαίσιο θεαματικής στρατιωτικής επιχείρησης που προκάλεσε σοκ και καταδίκες σε διεθνές επίπεδο, drones που δεν είναι σαφές σε ποιον ανήκαν πέταξαν χθες βράδυ κοντά στο προεδρικό μέγαρο Μιραφλόρες του Καράκας. Η αστυνομία άνοιξε πυρ «κατά αποτρεπτικό τρόπο», σύμφωνα με επίσημη πηγή, η οποία διευκρίνισε πως δεν υπήρξε «καμιά σύγκρουση».
Ο ανατραπείς πρόεδρος, 63 ετών, που αιχμαλωτίστηκε έπειτα από μήνες εντατικής αμερικανικής στρατιωτικής δραστηριότητας στην περιοχή, εμφανίστηκε σε δικαστήριο της Νέας Υόρκης μαζί με τη σύζυγό του Σίλια Φλόρες, 69 ετών, που δήλωσε επίσης αθώα.
Άρχισε λέγοντας «είμαι ο πρόεδρος της Δημοκρατίας της Βενεζουέλας και είμαι εδώ μετά την απαγωγή μου από το Σάββατο 3η Ιανουαρίου. Αιχμαλωτίστηκα στο σπίτι μου στο Καράκας, στη Βενεζουέλα…», προτού τον διακόψει ο δικαστής Άλβιν Χέλερσταϊν.
«Θα υπάρξει η στιγμή και ο τόπος για να θιγούν όλα αυτά», του είπε, ζητώντας του απλά να επιβεβαιώσει την ταυτότητά του.
«Είμαι ο Νικολάς Μαδούρο».
«Ευχαριστώ Τραμπ!»
Χαμογελώντας κατά την είσοδό του στην αίθουσα, αυτός που κυβέρνησε με σιδηρά πυγμή τη Βενεζουέλα για πάνω από 12 χρόνια κράταγε σημειώσεις και παρακολουθούσε τη διαδικασία με τη βοήθεια ταυτόχρονης διερμηνείας.
Αφού τον ενημέρωσε για τις κατηγορίες σε βάρος του και τον άκουσε να δηλώνει αθώος, ο δικαστής διέταξε να παραμείνει προφυλακισμένος στη Νέα Υόρκη και όρισε επόμενη δικάσιμο την 17η Μαρτίου.
Αφού μεταφέρθηκε στο αμερικανικό έδαφος, ο Νικολάς Μαδούρο φυλακίστηκε στο Μπρούκλιν, σ’ ένα από τα μεγαλύτερα κέντρα κράτησης των ΗΠΑ, γνωστό για τις ανθυγιεινές συνθήκες που επικρατούν σε αυτό και τα προβλήματα στη διαχείρισή του.
Στο Καράκας, χιλιάδες υποστηρικτές του αρχηγού του κράτους διαδήλωσαν κατόπιν προτροπής της εξουσίας.
Από την άλλη η επικεφαλής της αντιπολίτευσης και νομπελίστρια ειρήνης Μαρία Κορίνα Ματσάδο δήλωσε πως θέλει να επιστρέψει «το ταχύτερο δυνατό» στη χώρα και να τη μετατρέψει στο «ενεργειακό κέντρο» της αμερικανικής ηπείρου κατά τη διάρκεια συνέντευξης που παραχώρησε στο αμερικανικό τηλεοπτικό δίκτυο Fox News.
Η κ. Ματσάδο είναι γνωστή για τις θέσεις της υπέρ του Ντόναλντ Τραμπ, τον οποίο «ευχαρίστησε» για την επιχείρηση στο Καράκας το Σάββατο, όμως ο αμερικανός πρόεδρος είπε την ίδια ημέρα πως η ηγέτης της αντιπολίτευσης δεν έχει «ούτε την υποστήριξη ούτε τον σεβασμό» που απαιτείται για να κυβερνήσει.
Ο Νικολάς Μαδούρο και η Σίλια Φλόρες αντιμετωπίζουν κατηγορίες που ανακοινώθηκαν δημόσια το Σάββατο, μαζί με άλλα τέσσερα πρόσωπα –που δεν έχουν συλληφθεί–, συμπεριλαμβανομένων του υπουργού Εσωτερικών Ντιοσντάντο Καμπέγιο και του γιου του ανατραπέντα προέδρου.
Ο ανατραπείς πρόεδρος της Βενεζουέλας χαρακτηρίζεται «επικεφαλής διεφθαρμένης και παράνομης κυβέρνησης η οποία, εδώ και δεκαετίες, χρησιμοποιούσε την κρατική εξουσία για να προστατεύει και να προωθεί παράνομες ενέργειες, κυρίως τη διακίνηση ναρκωτικών. Αυτή η διακίνηση πλούτισε και εδραίωσε την κυριαρχία της πολιτικής και στρατιωτικής ελίτ», αναφέρεται στο κατηγορητήριο. Του προσάπτεται ακόμη ότι συμμάχησε με «τρομοκρατικά» κινήματα ανταρτών και καρτέλ «για να παραδοθούν τόνοι κοκαΐνης στις ΗΠΑ».
Διεθνείς επικρίσεις
Η Ντέλσι Ροδρίγκες, που ορκίστηκε και επίσημα χθες προσωρινή πρόεδρος της Βενεζουέλας, εξέφρασε τη βούλησή της να επιδιώξει «συνεργασία», στο πλαίσιο σχέσης «που θα είναι ισορροπημένη και θα διέπεται από σεβασμό (…)», θα βασίζεται στις αρχές της «κυρίαρχης ισότητας και της μη ανάμιξης».
Η μέχρι χθες αντιπρόεδρος του Νικολάς Μαδούρο φάνηκε έτσι να κάνει άνοιγμα στον Ντόναλντ Τραμπ — που την προειδοποίησε ότι «αν δεν κάνει αυτό που πρέπει», θα έχει χειρότερη τύχη από αυτήν του ανατραπέντος προέδρου.
Ο ρεπουμπλικάνος πρόεδρος της Βουλής των Αντιπροσώπων Μάικ Τζόνσον τάχθηκε χθες υπέρ της διεξαγωγής εκλογών στη Βενεζουέλα «σύντομα».
Ο πρόεδρος Τραμπ από την πλευρά του απέκλεισε κάθε ενδεχόμενο να διεξαχθούν εκλογές στη Βενεζουέλα μέσα τις επόμενες τριάντα ημέρες, κρίνοντας κατά τη διάρκεια της συνέντευξης που παραχώρησε στο NBC News ότι η Ουάσιγκτον πρέπει πρώτα «να ξαναβάλει τη χώρα στα πόδια της».
Πολλές χώρες αμφισβητούν τη νομιμότητα της επέμβασης των ΗΠΑ στη Βενεζουέλα, που παρουσιάστηκε από την Ουάσιγκτον ως «αστυνομική επιχείρηση».
Παρότι διατείνεται πως δεν θέλει να εμπλακεί στις εσωτερικές πολιτικές υποθέσεις άλλων χωρών, όπως έκαναν οι ΗΠΑ στο Ιράκ και το Αφγανιστάν τα χρόνια του 2000, ο Ντόναλντ Τραμπ έχει καταστήσει σαφές το ενδιαφέρον του για τα πετρελαϊκά αποθέματα της Βενεζουέλας, τα μεγαλύτερα επιβεβαιωμένα στην υφήλιο.