Πράσινο φως στη συμφωνία Mercosur δίνουν οι περισσότερες χώρες της ΕΕ, βάσει της συζήτησης που πραγματοποιήθηκε νωρίτερα σήμερα στο Συμβούλιο, σε επίπεδο πρέσβεων στις Βρυξέλλες.
Παρασκευή 9 Ιανουαρίου 2026, 13:15/ Τελευταία Ενημέρωση: 21:10
Σύμφωνα με αξιωματούχο της Κυπριακής Προεδρίας της ΕΕ, κατά τη συζήτηση, που πραγματοποιήθηκε σε επίπεδο πρέσβεων, διαφαίνεται ότι υπάρχει ευρεία υποστήριξη για την έγκριση και υπογραφή της συμφωνίας. Υπάρχει επαρκής υποστήριξη για την επίτευξη «ειδικής πλειοψηφίας» που απαιτείται για την έγκριση της συμφωνίας Mercosur, δηλαδή τουλάχιστον 15 χώρες που αντιπροσωπεύουν το 65% του ευρωπαϊκού πληθυσμού. Βάσει της διαδικασίας, οι πρωτεύουσες της ΕΕ έχουν προθεσμία έως τις 6 μ.μ. ώρα Ελλάδας για να επιβεβαιώσουν γραπτώς τις ψήφους τους και ως εκ τούτου, η επίσημη έγκριση της συμφωνίας θα ανακοινωθεί αργότερα εντός της ημέρας.
Η Γαλλία, η Πολωνία, η Ουγγαρία, η Ιρλανδία και η Αυστρία, που έχουν δηλώσει ότι θα καταψηφίσουν, δεν συγκεντρώνουν τον απαιτούμενο αριθμό για να μπλοκάρουν τη συμφωνία. Καθοριστικό ρόλο έπαιξε η μετατόπιση της Ιταλίας, που συντάχθηκε με τις χώρες που τη στηρίζουν, δηλώνοντας ικανοποίηση από τις πρόσθετες εγγυήσεις που έλαβε για τον αγροτικό τομέα.
Με την έγκριση της συμφωνίας, τα κράτη-μέλη εξουσιοδοτούν την Πρόεδρο της Ευρωπαϊκής Επιτροπής Ούρσουλα φον ντερ Λάιεν να μεταβεί το Σαββατοκύριακο στην Παραγουάη για την επίσημη υπογραφή της συμφωνίας στις 12 Ιανουαρίου.
Η συμφωνία αναμένεται να είναι η μεγαλύτερη εμπορική συμφωνία που έχει συνάψει η ΕΕ, αν και θα απαιτήσει ακόμη την έγκριση του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου πριν τεθεί σε ισχύ. Σύμφωνα με την Κυπριακή Προεδρία, οι διμερείς εγγυήσεις ασφαλείας που δόθηκαν για ευαίσθητα γεωργικά προϊόντα, συνάδουν με τις θέσεις του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου.
Συμφωνία ΕΕ-Mercosur: Ευκαιρίες για εξαγωγές και δικλείδες προστασίας για τους Έλληνες αγρότες
Η συμφωνία ελεύθερου εμπορίου μεταξύ της Ευρωπαϊκής Ένωσης και των χωρών της Mercosur (Βραζιλία, Αργεντινή, Ουρουγουάη και Παραγουάη) ανοίγει νέες προοπτικές για τις ελληνικές εξαγωγικές επιχειρήσεις, ενισχύει την προστασία των προϊόντων με γεωγραφική ένδειξη και προβλέπει ισχυρές δικλείδες ασφαλείας για τους Ευρωπαίους παραγωγούς σε περίπτωση αιφνίδιας αύξησης εισαγωγών, σύμφωνα με ενημερωτικό σημείωμα του υπουργείου Αγροτικής Ανάπτυξης και Τροφίμων.
Όπως τονίζεται η Ελλάδα ψήφισε υπέρ της συμφωνίας, λαμβάνοντας υπόψη τις προβλέψεις που διασφαλίζουν τα συμφέροντα των Ελλήνων αγροτών και δημιουργούν νέες δυνατότητες για τα ελληνικά προϊόντα. Σύμφωνα με την ίδια επιχειρηματολογία, η τελική έγκριση της συμφωνίας δεν θα επηρεαζόταν από τη στάση της χώρας, καθώς απαιτούνταν ειδική πλειοψηφία που είχε ήδη εξασφαλιστεί από άλλα Κράτη-Μέλη. Υπενθυμίζεται ότι το πλαίσιο της συμφωνίας ΕΕ-Mercosur είχε διαμορφωθεί ήδη από το 2019, επί κυβερνήσεως ΣΥΡΙΖΑ.
Παράλληλα, την Τρίτη 16 Δεκεμβρίου, το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο ενέκρινε δέσμη μέτρων για τη συνοδευτική προστασία των πιο ευαίσθητων γεωργικών τομέων της Ένωσης. Τα μέτρα υπερψηφίστηκαν με ευρεία πλειοψηφία (421 ψήφοι υπέρ και 161 κατά). Υπέρ τάχθηκαν όλες οι πολιτικές ομάδες -Ευρωπαϊκό Λαϊκό Κόμμα, Σοσιαλιστές, Φιλελεύθεροι, Πράσινοι, Συντηρητικοί και Μεταρρυθμιστές- με εξαίρεση την Αριστερά και τους Πατριώτες, που καταψήφισαν.
Σύμφωνα με το ΥΠΑΑΤ, από την χώρα μας, υπέρ των μέτρων προστασίας ψήφισαν οι ευρωβουλευτές της Νέας Δημοκρατίας, ενώ οι υπόλοιποι Έλληνες ευρωβουλευτές τα καταψήφισαν. Σημειώνεται ότι οι ευρωβουλευτές του ΠΑΣΟΚ ήταν οι μόνοι από την ομάδα των Σοσιαλιστών που δεν συμμετείχαν στην υπερψήφιση, ενώ η ομάδα των Ευρωπαίων Συντηρητικών και Μεταρρυθμιστών (ECR), όπου ανήκουν οι ευρωβουλευτές της Ελληνικής Λύσης τάχθηκε υπέρ της συμφωνίας και των σχετικών ρυθμίσεων.
Οι ελληνικές εξαγωγές αγροδιατροφικών προϊόντων προς τις χώρες της Mercosur παραμένουν περιορισμένες, στα 34,3 εκατ. ευρώ, ωστόσο η συμφωνία εκτιμάται ότι μπορεί να τις ενισχύσει, ανοίγοντας μια ενιαία αγορά περίπου 270 εκατ. καταναλωτών σε χώρες όπως η Βραζιλία, η Αργεντινή, η Ουρουγουάη και η Παραγουάη.
Προστασία προϊόντων με γεωγραφική ένδειξη
Παράλληλα το υπουργείο Αγροτικής Ανάπτυξης και Τροφίμων τονίζει πως η εν λόγω συμφωνία προβλέπει την προστασία 344 προϊόντων τροφίμων και ποτών σε επίπεδο ΕΕ από απομιμήσεις, εκ των οποίων τα 21 είναι ελληνικά.
Μεταξύ αυτών περιλαμβάνονται η φέτα, το ελαιόλαδο και η ελιά Καλαμάτας, η Κορινθιακή σταφίδα, ο κρόκος Κοζάνης, το μανούρι, η κεφαλογραβιέρα, η μαστίχα Χίου, ελαιόλαδα περιοχών όπως η Σητεία και το Λυγουριό, καθώς και οίνοι και αποστάγματα με κατοχυρωμένη ονομασία προέλευσης. Σύμφωνα με τα στοιχεία, τα προϊόντα με γεωγραφική ένδειξη πωλούνται σε τιμές δύο έως τρεις φορές υψηλότερες από τα αντίστοιχα μη πιστοποιημένα.
Η συμφωνία περιλαμβάνει, για πρώτη φορά σε εμπορική συμφωνία της ΕΕ, ρήτρα διασφάλισης για την αντιμετώπιση αιφνίδιων αυξήσεων εισαγωγών, ακόμη και σε προϊόντα που υπόκεινται ήδη σε ποσοστώσεις.
Παράλληλα, τίθενται ανώτατα όρια στις εισαγωγές αγροδιατροφικών προϊόντων από τη Mercosur που επωφελούνται από μειωμένους δασμούς, όπως το βοδινό, το χοιρινό κρέας και τα πουλερικά. Τα πρότυπα ασφάλειας τροφίμων της ΕΕ παραμένουν αμετάβλητα, με υποχρέωση συμμόρφωσης όλων των εισαγόμενων προϊόντων στους ισχύοντες κανονισμούς.
Τα μέτρα του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου προβλέπουν επίσης υποχρέωση αμοιβαιότητας στα περιβαλλοντικά και υγειονομικά πρότυπα, αυστηρότερη νομική προστασία των προϊόντων με γεωγραφική ένδειξη και ειδική μεταχείριση για 14 ευαίσθητα αγροδιατροφικά προϊόντα, μέσω ποσοστώσεων και μηχανισμών παρέμβασης. Σε περίπτωση αύξησης εισαγωγών άνω του 5% ετησίως ή μείωσης της μέσης τιμής εισαγωγής άνω του 5%, ενεργοποιούνται μέτρα όπως η επαναφορά δασμών ή ο περιορισμός εισαγωγών.
Στο ίδιο πλαίσιο, η Ευρωπαϊκή Επιτροπή ανακοίνωσε την κινητοποίηση πόρων ύψους 45 δισ. ευρώ για τον πρωτογενή τομέα, στο νέο Πολυετές Δημοσιονομικό Πλαίσιο, μέτρο που ο πρωθυπουργός, Κυριάκος Μητσοτάκης χαρακτήρισε ουσιαστική στήριξη για τους Έλληνες και Ευρωπαίους αγρότες.
Ενίσχυση και των εξαγωγών υπηρεσιών
Πέρα από τα αγροτικά προϊόντα, η συμφωνία αναμένεται να δώσει ώθηση και στις ελληνικές εξαγωγές υπηρεσιών προς τη Mercosur, που ανέρχονται σε 1,6 δισ. ευρώ ετησίως.
Όπως γνωστοποίησε το ΥΠΑΑΤ το 2023, κυριάρχησαν οι μεταφορές με 1,5 δισ. ευρώ, ακολουθούμενες από τον τουρισμό με 67 εκατ. ευρώ και τον πολιτισμό με 2 εκατ. ευρώ. Η διεύρυνση της αγοράς υπηρεσιών αφορά τομείς όπως οι χρηματοοικονομικές υπηρεσίες, οι ταχυμεταφορές, οι τηλεπικοινωνίες, το ψηφιακό εμπόριο και το περιβάλλον.
Τέλος, δεδομένου ότι το 97% των Ελλήνων εξαγωγέων είναι μικρές επιχειρήσεις, η συμφωνία εκτιμάται ότι θα μειώσει το κόστος και το διοικητικό βάρος για την πρόσβασή τους σε αγορές εκτός ΕΕ, μέσω κατάργησης δασμών, απλοποίησης τελωνειακών διαδικασιών και ευκολότερης πιστοποίησης προϊόντων.
Προς την υπογραφή της συμφωνίας ελεύθερου εμπορίου Mercosur με τις χώρες της Λατινικής Αμερικής οδεύει η Ευρωπαϊκή Ένωση. Έπειτα από πάνω από 25 χρόνια διαπραγματεύσεων, η πλειοψηφία των κρατών-μελών της ΕΕ αναμένεται σήμερα, εκτός απροόπτου, να ανάψει το πράσινο φως για την υπογραφή της.
Ο Γάλλος Πρόεδρος Εμανουέλ Μακρόν ανακοίνωσε χθες, Πέμπτη, ότι η Γαλλία θα καταψηφίσει τη συμφωνία, επικαλούμενος την «ομόφωνη πολιτική απόρριψή της» στη χώρα. Ωστόσο αυτό δεν είναι αρκετό για να αποτραπεί η έγκρισή της, ιδίως μετά την απόφαση της Ιταλίας να επανασυνταχθεί με το μπλοκ των χωρών που τη στηρίζουν. Η συζήτηση και η ψηφοφορία για τη συμφωνία Mercosur αναμένεται να διεξαχθεί σήμερα στο Συμβούλιο της ΕΕ, σε επίπεδο πρεσβευτών. Για την έγκρισή της απαιτείται ειδική πλειοψηφία (55% των κρατών μελών που αντιπροσωπεύουν το 65% του ευρωπαϊκού πληθυσμού). Εκτός από τη Γαλλία, κατά της συμφωνίας αναμένεται να ψηφίσουν η Πολωνία, η Ουγγαρία, η Ιρλανδία και η Αυστρία, χωρίς ωστόσο να συγκεντρώνουν τον απαιτούμενο αριθμό για να τη μπλοκάρουν.
Σε περίπτωση έγκρισης, η Πρόεδρος της Επιτροπής Ούρσουλα φον ντερ Λάιεν θα μεταβεί το Σαββατοκύριακο στην Παραγουάη για την επίσημη υπογραφή της συμφωνίας, στις 12 Ιανουαρίου. Αρχικά η Πρόεδρος της Επιτροπής ευελπιστούσε ότι η υπογραφή θα μπορούσε να πραγματοποιηθεί ήδη από τις 20 Δεκεμβρίου, όμως η διαδικασία ανεστάλη, όταν στη Σύνοδο Κορυφής του Δεκεμβρίου η Ιταλίδα πρωθυπουργός, ευθυγραμμιζόμενη με το Γάλλο Πρόεδρο, ζήτησε μερικές εβδομάδες παράταση προκειμένου να εξασφαλίσει πρόσθετες εγγυήσεις για τον αγροτικό τομέα.
Την περασμένη Τετάρτη 7 Δεκεμβρίου, στο Συμβούλιο Υπουργών Γεωργίας της ΕΕ, η Ρώμη δήλωσε ικανοποιημένη από τις διασφαλίσεις που έλαβε, αφήνοντας να εννοηθεί ότι θα ψηφίσει υπέρ της εξουσιοδότησης προς την Πρόεδρο της Επιτροπής για την υπογραφή της συμφωνίας με τις χώρες της Mercosur (Αργεντινή, Βραζιλία, Παραγουάη, Ουρουγουάη).
Σημειώνεται ότι πριν από τη συνεδρίαση του Συμβουλίου Υπουργών Γεωργίας της Τετάρτης, η Πρόεδρος της Επιτροπής Ούρσουλα φον ντερ Λάιεν απέστειλε επιστολή στα κράτη μέλη προτείνοντας την αύξηση των κονδυλίων για την Κοινή Αγροτική Πολιτική (ΚΑΠ) κατά 45 δισεκατομμύρια ευρώ, στο πλαίσιο του επόμενου επταετούς ευρωπαϊκού προϋπολογισμού (2028-2034). Το ποσό αυτό θα προστεθεί στα 300 δισεκατομμύρια ευρώ που θα διατεθούν για τη γεωργία την επόμενη επταετία, σύμφωνα με την αρχική πρόταση της Επιτροπής, καθώς και 49 δισεκατομμύρια για την αγροτική ανάπτυξη και 6,5 δισεκατομμύρια για το ταμείο έκτακτης ανάγκης. Ταυτόχρονα, η Επιτροπή προχώρησε και σε άλλες παραχωρήσεις, προτείνοντας μεταξύ άλλων να μην εφαρμόζεται στα λιπάσματα ο φόρος άνθρακα που τέθηκε σε ισχύ την 1η Ιανουαρίου.
Οι επικριτές της συμφωνίας εκφράζουν φόβους ότι θα διαταράξει την ευρωπαϊκή γεωργία με την είσοδο στην ΕΕ φθηνότερων προϊόντων που δεν συμμορφώνονται απαραίτητα με τα περιβαλλοντικά πρότυπα της ΕΕ, λόγω ανεπαρκών ελέγχων. Αντίθετα, οι υποστηρικτές της, όπως η Γερμανία και η Ισπανία, υποστηρίζουν ότι η συμφωνία θα μπορούσε να τονώσει μια ευρωπαϊκή οικονομία που δοκιμάζεται από τον αυξανόμενο κινεζικό ανταγωνισμό και τους αμερικανικούς δασμούς.
Η συμφωνία Mercosur προβλέπεται να δημιουργήσει μια ζώνη ελεύθερων συναλλαγών με περισσότερους από 700 εκατομμύρια καταναλωτές. Με την κατάργηση μεγάλου μέρους των δασμών, αναμένεται να ενισχυθούν οι ευρωπαϊκές εξαγωγές αυτοκινήτων, μηχανημάτων, κρασιού και τυριού. Από την άλλη πλευρά, θα διευκολυνθεί η εισαγωγή στην Ευρώπη βοείου κρέατος, πουλερικών, ρυζιού, ζάχαρης, μελιού και σόγιας από τη Νότια Αμερική, μέσω ποσοστώσεων αδασμολόγητων προϊόντων που προκαλούν ανησυχία στους πληττόμενους τομείς.
Εφόσον υπογραφεί η συμφωνία, θα πρέπει στη συνέχεια να υποβληθεί στο Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο για επικύρωση μέσα στις επόμενες εβδομάδες.